aanmelden
Tos Amp Wizard Nieuwenhuizen
Op tour met dronemachine Sunn O)))
Muzieknieuws 12-11-2019 13:43
Het Amerikaanse Sunn O))) staat, zonder drummer, maar met een muur aan oude buizenversterkers, garant voor een intense sonische ervaring. De unieke aanpak heeft de band een ware cultstatus opgeleverd. We spreken Nederlander Tos ‘Amp Wizard’ Nieuwenhuizen. Hij is al lange tijd betrokken bij de band als technicus en toetsenist.

tekst: Stefan Kollee / fotografie: Lisa Maatjens

Tos Nieuwenhuizen staat Musicmaker te woord tijdens de soundcheck van Sunn O))) in Doornroosje in Nijmegen, waar we de hele band interviewen voor Musicmaker #472 (die bestel je hier). Sinds het begin van Sunn O))) is Tos al betrokken bij de band. ‘Ik reed in de jaren tachtig bands en verzorgde de backline voor bands die ik goed vond. Dat was het criterium. Zo ook Goatsnake waar gitarist Greg Anderson in zat. In 2000 werd ik met m’n technische achtergrond, rijbewijs en kennis van de Engelse wegen gevraagd voor Sunn O))). In 2004 vroegen ze me of ik ook keyboard wilde spelen. Ik zei ja. Ik had het nog nooit gedaan, maar door thuis met de elpee mee te spelen op een Philicorda-orgeltje, kreeg ik het nodige onder de knie. Ik vind mezelf nog steeds geen toetsenist: het enige wat ik op toetsen kan, is dat wat ik met Sunn O))) doe.’Tos speelt op een oude Moog Rogue: vooral geschikt voor zware bassen.

‘Na een periode waarin ik zowel de spullen tilde, de bus parkeerde, tegelijkertijd moest soundchecken, de spullen onderhield en ‘s avonds een show speelde, werd het me iets te veel. Ik ben er toen even tussenuit gegaan. Sinds 2011 speel ik weer mee en doe ik het onderhoud van de backline. Het rijden van de bus doet inmiddels iemand anders gelukkig. Dat onderhouden van de backline is wat ik doe, ook als buizenreparateur in Amsterdam. Als het zo uitkomt tour ik ook met Sunn O)) in Amerika, Australië en Japan.’

Hoe is het om met deze band op tour te zijn?
‘Het is te doen. Ik heb wel last van mijn rug. Dat gebeurt als je in een nightliner slaapt. Dat is niet altijd even comfortabel. Wij staan met Sunn O))) veel watts aan geluid te pompen, maar eigenlijk op een heel inefficiënte manier. Wij hebben bovendien geen drums en geen bekkens. Er zijn helemaal geentransientsen geen pieken in het geluid. Het is allemaal vrij smooth. Als een normale band met drums op dit volume zou spelen, dan ren je na een half uur de zaal uit. Naar Sunn O))) kun je - als je een beetje doof bent - zonder oordoppen rustig een uur of twee luisteren. Wij gebruiken tegenwoordig wel allemaal oordoppen op het podium omdat we toch een beetje aan onze toekomst moeten denken.’

Het plafond trilde ook mee tijdens de soundcheck, baart dat je geen zorgen?
‘Dat is alleen maar lekker! Hoe losser de zaal en hoe gammeler, hoe leuker het kan worden. Als een zaal superstevig gebouwd is en het allemaal hi-fi is, zoals in praktisch alle Nederlandse moderne podia, waar alles met rubber bekleed is, dan is dat zo slecht voor je geluidsbeleving. Alle geluid slaat dood. In deze zaal ook. Wij staan eigenlijk altijd op hetzelfde niveau te ‘pompen’ en toch komt het hier vrij doods over. Het staat vrij hard en denken we allemaal alsnog: Horen we het allemaal wel goed? We spelen ook wel eens in kerken of in volledig houten zalen, dat is pas lekker!’

Hoe hebben jullie het onderling over de nummers, er zijn niet echt coupletten en refreinen?
‘Er is natuurlijk een volgorde van noten en in sommige stukken zit een tempowisseling, maar dat voel je allemaal vanzelf aan. Het mooie van deze band is dat sommige noten afhankelijk van de zaal langer doorklinken. De akoestiek van de ruimte is de helft van het werk als je muziek maakt of luistert. Dat is een heel belangrijk onderdeel van onze muziek. Afhankelijk daarvan kunnen bepaalde boventonen mooi blijven hangen. Die momenten proberen we vast te houden.’

Hoe zit het met de lage frequenties, trillen de buizen niet zowat uit de versterkers?
‘Iedere versterker lijdt onder hitte en trillingen. Daar krijg je elektronica wel mee stuk. Als je zorgt voor goede koeling en rubberen voeten onder de versterkers, dan gaat het wel. Soms hebben we uitvallers tijdens de show, maar de meeste problemen ontstaan tijdens het transport. Dan breken er dingen af bijvoorbeeld. Ik test alle buizen voorafgaande aan de soundcheck. Mocht ik er eentje moeten vervangen, dan gebruik ik graag gebruikte buizen. Goede tweedehands troep is goede tweedehands troep.Van het gebruik slijten buizen niet zo. Op het moment zitten er ook buizen in uit de jaren vijftig en zestig. Als het werkt, dan werkt het!’Sunn O))) gebruikt graag oude buizen.

De bandnaam is afgeleid van het versterkermerk Sunn en die gebruiken jullie ook hoofdzakelijk. Is het moeilijk om die oude Sunn-versterkers in leven te houden?
‘Dat valt enorm mee. Sunn heeft tot 1975 zeer goede versterkers gemaakt. Ze zijn goed gebouwd en kunnen tegen een stootje. Ik heb bewondering voor die Sunn-versterkers. Ik ben blij dat ze de band niet “Fender” genoemd hebben en met jaren zeventig Fenders aan de slag zijn gegaan. Dan had ik een stuk meer onderhoud moeten doen! Het grappige is dat Sunn in de jaren negentig zo’n beetje de London City van Amerika was. Die kocht je gewoon voor honderd dollar. Sunn O))) heeft zo’n twintig van die versterkers. Die hebben bij elkaar nog geen 5000 dollar gekost. Ik denk dat de populariteit van Sunn O)))  heeft bijgedragen aan de prijsexplosie van die oude buizenversterkers.’

Het volledige interview met Sunn O))) lezen en heel veel andere interessante artikelen voor muzikanten doorspitten? Bestel Musicmaker #471, november 2019 (tot 14 december zonder verzendkosten én zonder verplichtingen) hier!