aanmelden
Muziekrevolutie vanuit een slaapkamerstudio
Producer over doorbraakalbum Billie Eilish
Muzieknieuws 18-09-2019 15:41
Ze is een fenomeen; nog maar 17 jaar en al een wereldster. Billie Eilish is niet zomaar een ‘gemaakt’ nieuw sterretje, maar een zangeres en componist-tekstschrijver die samen met haar broer Finneas O’Connell met When We Fall Asleep, Where Do We Go? een heel bijzonder debuutalbum heeft afgeleverd, dat in de VS, UK, België en Nederland meteen op één belandde. In augustus doet ze Lowlands en Pukkelpop aan. We spraken met producer-componist Finneas O’Connell over de totstandkoming van deze bijzondere productie.

Ze wordt een ‘cultureel fenomeen’ genoemd, ‘de meest besproken teenager ter wereld’, en ‘een van de opwindendste artiesten van het moment’. Billie Eilish [volledige naam Billie Eilish Pirate Baird O’Connell, red.] is opeens overal. Ook onder muziekprofessionals is er verbazing over de originele productie van haar muziek; vol met atmosferische geluiden, complex gelaagde zang met gedetailleerde effecten en opvallend minimalistisch, met vaak alleen bas, drums en zang.

Om met de deur in huis te vallen, de muziek van Billie Eilish klinkt volkomen anders dan alle andere popmuziek op het moment. Haar debuutalbum, When We Fall Asleep, Where Do We Go? gaat tegen alle hedendaagse productietrends in, afgezien van de uitdrukkelijk aanwezige sub-bas. Het minimalisme is het meest in het oor springend. In de single Bury A Friend gebeurt er op 0:57 minuten zes seconden lang bijna niets. Gedurfd! Het arrangement van de best verkochte single van de plaat, Bad Guy, bestaat uit één synthesizer, enkele bassen, drums en zang. Je hoort weinig hoog en bijna geen reverb, en Billie Eilish’s zang alterneert tussen zwaar vervormd, of superzacht gezongen, heel natuurlijk klinkend, bijna altijd zonder hoorbare autotune.



Volkomen uniek
Het feit dat Billie Eilish met 17 jaar al met zo’n authentiek en origineel muzikaal concept op de proppen komt, is zeker ook het gevolg van haar samenwerking met haar oudere broer, Finneas O’Connell (22), die de muziek produceerde en alle songs samen met haar schreef. En in een aantal gevallen tekende hij alleen voor een song, zoals Ocean Eyes, de doorbraaktrack voor Billie Eilish uit 2015. Toen al hadden Finneas en Billie Eilish besloten dat ze niet als duo naar buiten zouden treden.

‘Het was een bewust besluit om alles onder Billie’s naam te presenteren’, aldus Finneas, ‘want duo’s doen het niet zo goed. Ik ken in het hedendaagse muziekklimaat geen duo dat net zo populair is geworden als Billie. Er zijn veel duo’s waar ik fan van ben, maar de pers weet niet goed wat te doen met duo’s. Daar komt bij dat Billie zo’n iconisch uiterlijk heeft dat het juist voelde dat het haar project is. En omdat we geen duo zijn, zullen we ook nooit uit elkaar gaan! Billie is nauw betrokken bij mijn muziek, en ik natuurlijk bij haar muziek. Maar haar platen weerspiegelen haar creatieve visie. We maken de muziek samen, maar zij komt op de proppen met de visuele concepten voor de hoezen, de video’s en de liveshows. Ik wil ook dat haar muziek volkomen uniek klinkt. De enige muziek die waarde heeft, is muziek die niet klinkt als andere muziek.’



Roeping
Een overtuiging die even bewonderenswaardig als ambitieus is. Broer en zus groeiden op in een omgeving die bijdroeg aan hun originaliteit-vóór-alles-houding. Het was een Boheems huishouden in Los Angeles, met ouders die acteur en muzikant waren en hun kinderen thuis schoolden en ondersteunden in hun artistieke interesses. Een van de resultaten was dat Finneas een carrière had als jeugdacteur - hij verscheen bijvoorbeeld in de tv-serie Glee - maar hij realiseerde zich al snel dat muziek zijn roeping was.

‘Ik had een paar jaar pianoles en leerde ook gitaar te spelen. Op de middelbare school was ik zanger-gitarist van een band die The Slightlys heette. Maar toen ik ouder werd, wilde ik muziek maken die echt van mij was. Een belangrijke invloed daarbij was een opmerking van een vriend van mijn vader, Dan Hersch van D2-mastering, die tegen zei: “Als je van een bepaald geluid houdt, betekent dit dat het geluid goed is.” Hij bedoelde dat er geen correcte of incorrecte manier is om dingen op te nemen. Als het klinkt zoals je wilt, ben je goed bezig. Ik voelde me enorm gesterkt door dat advies.’

Foto: Finneas in zijn eerste thuisstudio, de slaapkamer waar het album is opgenomen

Steeds minimalistischer
Hoewel het advies van Hersch over geluidsengineering ging, werd het een centrale notie in Finneas’ gehele muzikale denken. ‘Muziek is mijn grote passie. Ik word nooit moe van het luisteren naar muziek. Ik ben ook altijd geobsedeerd geweest door hoe muziek gemaakt wordt en wilde dat zelf doen. Ik begon er mee toen ik dertien was en Logic kreeg, en ik vond het fascinerend. Natuurlijk was ik er lange tijd behoorlijk slecht in, maar ik werkte hard en wilde per se alles leren over hoe je dingen opneemt.’

Finneas werkte in zijn kleine slaapkamerstudio in het ouderlijk huis aan eigen songs en aan songs voor zijn zuster. Beiden waren nadrukkelijk op zoek naar hun muzikale identiteit. Finneas geeft aan dat ze lange tijd sterk werden beïnvloed door andere artiesten. Zoals bijvoorbeeld in het geval van hun doorbraaksong Ocean Eyes door Marian Hill, Låpsey, en Noorse artiest Aurora. De twee werden gaandeweg steeds origineler en minimalistischer in hun muzikale aanpak.

Finneas was van het begin af aan ook minimalistisch wat apparatuur betreft, en is dat nog steeds. ‘Ik ben begin dit jaar verhuisd naar mijn eigen huis, en werk in een grotere kamer daar. Maar mijn apparatuur is nog steeds min meer hetzelfde als toen we Ocean Eyes deden. Logic gebruik ik nog steeds, en ik had toen verder een Roland Quand-Capture interface, met Yamaha H5S monitors met een Yamaha HS8S subwoofer, en een Audio Technica AT2020 microfoon van 80 dollar.’



‘Tegenwoordig heb ik een Universal Audio Apollo X interface met een Neumann TLM103 microfoon, en Akai MPK249 en Nord Stage 3 controllers. Ik neem iedereen met één microfoon op. Billie’s zang voor Ocean Eyes is opgenomen met die 2020, die eigenlijk geweldig goed klinkt. Hij is misschien niet zo goed als de Neumann, maar ik heb nooit een microfoon gehoord die beter klinkt dan de 2020 en minder kost dan de Neumann. De AT2020 is een uitstekende microfoon om mee te beginnen.’

‘Ik moedig mensen altijd aan om niet te denken dat ze veel geld aan apparatuur moeten uitgeven. Hoe minder apparatuur je hebt, hoe makkelijker het is om muziek te maken. Ik vind het ook het heel gaaf dat mensen weten dat Billie en ik alle muziek met z’n tweeën hebben gemaakt en dat ik alles opneem en produceer. Hopelijk geeft dat hen ook het gevoel dat ze zelf hun eigen muziek kunnen creëren. Ik bedoel: om zo veel verschillende schrijvers en producers op élke song te hebben zoals de gewoonte is tegenwoordig, is dat niet knettergek?’